prof. UAM dr hab. Anna Weronika Brzezińska

profesorka uczelni, Zakład Etnologii

Pokój: 2.29
Telefon: 61 829 13 81
E-mail: awbrzez@amu.edu.pl

Dyżury:

wtorek 11:00-12:30
czwartek 12:30-14:00

Zainteresowania naukowe

Etnolożka, rękodzielniczka, badaczka dziedzictwa kulturowego oraz animatorka kultury. Absolwentka etnologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (magisterium 2002, doktorat 2006, habilitacja 2017). Ukończyła Małopolski Uniwersytet Ludowy we Wzdowie uzyskując tytuł instruktorki rękodzieła artystycznego (2002) oraz studia podyplomowe z zakresu marketingu kultury na Uniwersytecie Warszawskim (2012). Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2014, 2026), Marszałka Województwa Wielkopolskiego (2019), KPO NextGeneration EU (2025). W 2025 roku otrzymała Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Członkini Senatu UAM w kadencjach 2020-2024 oraz 2024-2028. Od 2023 roku Dyrektorka Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych UAM. Członkini Rady dyscypliny „etnologia i antropologia kulturowa” na Wydziale Antropologii i Kulturoznawstwa. W latach 2013-2022 członkini Rady ds niematerialnego dziedzictwa kulturowego przy MKiDN. Od 2020 roku prezeska Zarządu Instytutu im. Oskara Kolberga w Poznaniu. Od 2019 roku pełni funkcję prezeski Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Redaktorka naczelna serii „Atlas Polskich Strojów Ludowych”, wiceprzewodnicząca Sekcji Stroju Ludowego przy ZG PTL. Członkini redakcji czasopisma „Dziedzictwo Kulturowe Wsi”. Współtwórczymi portalu EtnoWielkopolska. Członkini Rady Programowej Oddziału Wielkopolskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Współredaktorka Cyfrowego Archiwum im. Józefa Burszty. Członkini Stowarzyszenia Wikimedia Polska. Członkini rad Muzeum Okręgowego w Koninie, Poznańskiego Centrum Dziedzictwa oraz Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Zainteresowania naukowe obejmują zagadnienia: społecznych kontekstów funkcjonowania dziedzictwa kulturowego (w tym ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego), transformacje kultury ludowej i tradycyjnej (sztuka ludowa, rzemiosło i rękodzieło, strój ludowy), regionalizmu i kultur regionalnych (edukacja kulturowa i regionalna), pamięci i niepamięci w krajobrazach wiejskim i miejskim (miejsca martyrologii związane z II wojną światową, przestrzeń kulturowa cmentarzy), muzeologia (muzea regionalne i etnograficzne, muzea narracyjne, kształcenie kadr dla instytucji kultury) oraz pamięć środowiskowa w kontekście historii etnologii w Polsce. Badania terenowe prowadziła na obszarze Wielkopolski, Pomorza (Kociewie i Żuławy), Podlasia, Podkarpacia, Kurpiowskiej Puszczy Białej, Radomszczyzny, Łódzkiego). Wiele z nich było efektem współpracy z instytucjami muzealnymi: Muzeum Stutthof w Sztutowie, Muzeum w Bielsku Podlaskim, Muzeum Oskara Kolberga w Przysusze (Oddział Muzeum Wsi Radomskiej), Muzeum Kultur Świata w Poznaniu (Oddział Muzeum Narodowego), Narodowe Muzeum Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie, Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej) oraz organizacjami pozarządowymi (Fundacja Ważka, Regionalne Obserwatorium Kultury). Prowadzone zajęcia: Etnografia Polski, Edukacja regionalna, Muzealnictwo, Ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego, Etnodizajn. Integralną częścią zajęć są wizyty w muzeach: Muzeum UAM, Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu (Oddział Muzeum Narodowego), Muzeum Budownictwa Zachodniej Wielkopolski w Wolsztynie. W roku akademickim 2022/2023 inicjatorka powstania Nieformalnej Grupy Antropologii Muzealnej, w ramach której nawiązywane są kontakty środowiskowe z osobami pracującymi w muzeach. W serwisie społecznościowym Instagram prowadzi profil poświęcony wiejskiemu strojowi poznańskiemu.

Publikacje

Monografie:

Anna Weronika Brzezińska, Kinga Czerwińska, Joanna Minksztym (2025), Słownik terminologiczny polskich strojów ludowych, tom 1. Materiały – techniki – akcesoria, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Mariola Tymochowicz, Anna Weronika Brzezińska, Kinga Czerwińska, Katarzyna Helak, Tymoteusz Król, Małgorzata Kunecka, Joanna Minksztym, Elżbieta Piskorz-Branekova, Stanisława Trebunia-Staszel (2025), Słownik terminologiczny polskich strojów ludowych, tom 2. Elementy odzieży, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Anna Weronika Brzezińska, Aleksandra Paprot, Mariola Tymochowicz (2015), Klocki, snutki, perebory. Tradycyjne rękodzieło wobec wyzwań współczesności, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Anna Weronika Brzezińska, Hubert Czachowski (2016), Wielkopolanin we Lwowie. Antoni Kalina (1846-1906) – slawista i etnograf, Wrocław-Ostrów Wielkopolski: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Urząd Miasta Ostrowa Wielkopolskiego

Książki dla dzieci:
Anna Weronika Brzezińska, Katarzyna Ceklarz, Karolina Dziubata Smykowska, Katarzyna Smyk, Katarzyna Waszczyńska:
Tom I, Domowe ognisko – gdzie i jak mieszkano?
Tom II, Nie tylko w polu – jak pracowano na wsi?
Tom III, Zrób to sam – jak robiono różne przedmioty?
Tom IV, Ładnie i paradnie – w co się ubrać?
Tom V, Co do garnka włożyć – w jaki sposób przygotowywano jedzenie?
Tom VI, Kartki z kalendarza – jak dawniej świętowano?
Tom VII, Kto był kim na wsi?

Wyprawy z etnoekipą

Projekty badawcze

Granty badawcze:

„Pelasie i ich wiejski strój poznański. Opowieść o dawnych służących” gromadzenie materiałów, opracowanie i upowszechnienie w formie wystawy, stypendium Marszałka Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie kultury, 2026

Poradnik kroju i szycia wiejskiego stroju poznańskiego, stypendium z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie „twórczość ludowa”, 2026

(Re)konstrukcja wiejskiego stroju poznańskiego. Kurs zawodowy konstrukcji, kroju i szycia tradycyjnej odzieży ludowej, stypendium Programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, KPO NextGeneration EU (nr 161/KPO. STYPENDIA/NIMiT/2024), 2024

ETNOznawcy. Budowa portalu wiedzy oraz promocja i upowszechnienie dorobku polskiej etnografii, grant „Nauka dla społeczeństwa” MEiN, WWW: https://etnoznawcy.pl/

Słownik terminologiczny polskich strojów ludowych. Publikacja książki oraz upowszechnienie wyników w internecie na platformie strojeludowe.net, (2020-2025), grant NPRH (główna wykonawczyni), WWW: https://ptl.info.pl/dzialalnosc-naukowa/granty-projekty-dotacje/nprh/361,2019-2025-Slownik-Terminologiczny-polskich-strojow-ludowych-Publikacja-ksiazki-oraz-upowszechnienie-wynikow-w-Internecie-na-plat.html

Pamięć i ideologia w krajobrazie językowym. Zmiany w nazewnictwie ulic w Niemczech Wschodnich i w Polsce w latach 1916-2016 (2018-2020), grant NCN BEETHOVEEN (główna wykonawczyni), WWW: http://mill.wa.amu.edu.pl/

Pamięć i tożsamość w krajobrazie miejskim. Studium przypadku na przykładzie Poznania (2013-2018), grant NCN OPUS (główna wykonawczyni), WWW: http://wa.amu.edu.pl/PaToPoz/

Atlas Polskich Strojów Ludowych: kontynuacja prac wydawniczych, przeprowadzenie badań terenowych i kwerend źródłowych oraz cyfryzacja materiałów źródłowych i udostępnienie ich w Internecie (2013-2016), grant NPRH (kierowniczka projektu), WWW: https://ptl.info.pl/dzialalnosc-naukowa/granty-projekty-dotacje/nprh/74,2012-2016-Atlas-Polskich-Strojow-Ludowych.html

Atlas Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Wsi Wielkopolskiej (2012-2015), grant NPRH (główna wykonawczyni), WWW: http://atlas.etnowielkopolska.pl/

Oswajanie wielokulturowego krajobrazu Żuław – strategie adaptacyjne, organizacja i kreowanie (kierowniczka projektu)

Kultura regionalna jako przedmiot upowszechniania i animacji kultury (na przykładzie Kociewia, Puszczy Białej i Ziemi Brzozowskiej) (2004-2006), grant KBN promotorski (główna wykonawczyni)

Projekty popularyzatorskie:

Region Kozła – żywa tradycja w Wielkopolsce (2024-2025), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa i Tradycyjna) (główna wykonawczyni)

Chazy/Hazy – żywa tradycja w Wielkopolsce (2022-2023), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa i Tradycyjna) (główna wykonawczyni)

Święty Marcin – żywa tradycja w Wielkopolsce (2020-2021), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa i Tradycyjna) (główna wykonawczyni)

Muradyny, Żandary, Śiwki, Podkoziołek, Bery, Cymper – żywa tradycja w Wielkopolsce – wydanie dwóch publikacji (2018-2019), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa i Tradycyjna) (główna wykonawczyni)

Atlas Polskich Strojów Ludowych t. 48, wydanie zeszytu specjalnego (2018), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa i Tradycyjna) (kierowniczka projektu)

Ogólnopolska konferencja naukowa pt. „Twórcy – wytwórcy – przetwórcy. Wokół problematyki wzornictwa regionalnego” (2018), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa i Tradycyjna) (główna wykonawczyni)

Pulteram – żywa tradycja w Wielkopolsce (2017), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa) (główna wykonawczyni)

Materiały etnograficzne z archiwum Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (2017-2019), grant MKiDN (Kultura Cyfrowa) (główna wykonawczyni)

Skarby z archiwum Instytutu im. Oskara Kolberga. Program edukacyjny dla uczniów i nauczycieli (2015-2016), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa) (główna wykonawczyni)

100 fotografii w setną rocznicę urodzin prof. Józefa Burszty (2014), grant MKiDN (Dziedzictwo Kulturowe – Kultura Ludowa) (główna wykonawczyni)

Cyfrowe Archiwum im. Józefa Burszty – digitalizacja archiwaliów oraz ich udostępnienie w Internecie (2014), grant MKiDN (Promesa Kolberg 2014) (kierowniczka)

Inne

Badania terenowe zrealizowane w ramach zajęć dydaktycznych:

2018, Społeczność lokalna w działaniu: zarządzanie dziedzictwem kulturowym (przykład Russowa i Zawodzia), 6-13.05.2018 r. (Russów, gm. Żelazków, pow. kaliski; Zawodzie, dzielnica Kalisza) – badania terenowe, http://kalisz2018.blogspot.com/

Współpraca: Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej w Kaliszu

2017, Praktykowanie krajobrazu kulturowego: lokalność – wielowyznaniowość. Przykład miejscowości Czarnylas (gm. Przygodzice, pow. ostrowski), 23 marca – 1 kwietnia 2017 r. (wieś Czarnylas, gmina Przygodzice) – badania terenowe, http://czarnylas2017.blogspot.com/
2016, Współczesny krajobraz kulturowy Biskupizny, 21-28 sierpnia 2016 (gmina Krobia) – badania terenowe, http://biskupizna2016.blogspot.com/

Współpraca: Gminne Centrum Kultury i Rekreacji im. Jana z Domachowa Bzdęgi w Krobi, Burmistrz Miasta i Gminy Krobia

2016, Praktykowanie krajobrazu kulturowego. Lokalne i regionalne wymiary zjawiska na przykładzie społeczności z południowej Wielkopolski (na przykładzie Krobi, pow. gostyński), 14-23 kwietnia 2016 (Krobia) – badania terenowe, http://krobia2016.blogspot.com/

Współpraca: Gminne Centrum Kultury i Rekreacji im. Jana z Domachowa Bzdęgi w Krobi

2015, Praktykowanie krajobrazu kulturowego. Lokalne i regionalne wymiary zjawiska na przykładzie Kępna, 16-25 kwietnia 2014 r. (Kępno) – badania terenowe, https://kepno2015.blogspot.com/

Współpraca: Muzeum Oskara Kolberga w Przysusze, Oddział Muzeum Wsi Radomskiej

2014, Praktykowanie krajobrazu kulturowego. Lokalne i regionalne wymiary zjawiska na przykładzie społeczności z Przysuchy i Szydłowca, 3-12 kwietnia 2014 r. (Przysucha) – badania terenowe, https://przysucha2014.blogspot.com/

2013, Praktykowanie krajobrazu kulturowego. Lokalne i regionalne wymiary zjawiska na przykładzie społeczności z Dubiczy Cerkiewnych, 4-14 kwietnia 2013 r. (Dubicze Cerkiewne) – badania terenowe, https://nakrancupodlasia.blogspot.com/