Wykłady profesora Moustaphy Salla / Lectures of Erasmus Visiting Staff

W ramach wykładów profesorów zagranicznych Erasmus zapraszamy na wykłady prof. Moustaphy Salla z UCAD w Senegalu

Środa i czwartek, 7 i 8 czerwca, godzina 12:45

Język wykładowy: angielski

 

Wykład w środę: Ethnics identities and political boundaries in West Africa

Wykład w czwartek: Cultural factors in Casamance conflict (Southwestern Senegal)

 

Lectures of Erasmus Visiting Staff / Professor Moustapha Sall
Wednesday, June 7th and Thursday, June 8th, 12:45-4:00

Language of lectures: English

Zapraszamy wszystkich studentów na wykłady profesorów goszczących u nas w ramach wymiany kadry Erasmus +. Trzecie spotkanie w ramach cyklu poprowadzi gość z Senegalu, prof. Moustapha Sall.


Profesor wygłosi też dwa spotkania o tematyce archeologicznej w Instytucie Archeologii UAM:

 

Acheological research in Senegal Middle valley (islam and material culture)
oraz

 

Etnoarcheological studies of ceramic production: identities versus technics



Wykład w środę: Ethnics identities and political boundaries in West Africa (abstrakt tłumaczony z j. francuskiego przez prof. Ryszarda Vorbricha)

Afryka Zachodnia jest zaludniona przez kilka grup kulturowych, których wzajemne powiązania (zależności) kształtowały się przez dłuższy czas. Te kulturowe współoddziaływania, widoczne są przez archeologiczne pozostałości (miejsca i artefakty), zostały szczególnie wzmocnione przez różne struktury polityczne i społeczne średniowiecznych imperiów (Ghaya, Mali), jak i ery nowożytnej (Songhai, Jolof). Imperium Mali począwszy od 1235 roku, oprócz ustanowienia słynnej Karty Kurukan Fouga, które reorganizowało ludy i ich struktury społeczne, promowało wielką ekspansję ludów Malinke w całej Afryce Zachodniej.

 

[RV: Karta jest to zbiór praw, przetrwała w tradycji ustnej od czasów Sundiata Keita pierwszego władcy Mali (1190-1255). Spisana w połowie XX w. Jej autentyczność jest niekiedy kwestionowana, została jednak wpisana w 2009 roku na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.]

 

Powstała w ten sposób rozległa strefa kulturalna stała się zatem obszarem budowy podmiotów kulturalnych, które podczas kontaktu z Europą zostały podzielone na kilka obszarów podległości : francuskiej, angielskiej i portugalskiej. Niepodległość, która była następstwem dekolonizacji utrwaliła granice polityczne, rozdzielające grupy [etniczne] bez uwzględnienia realiów kulturowych. Ten podział jest podstawą pewnych konfliktów, w trakcie których ludzie dążą do odtworzenia ich oryginalnej przestrzeni bez względu na bariery polityczne.

 

W niniejszej prezentacji omówimy te granice kulturowe i ich rekompozycje poprzez ukazanie archeologicznych stanowisk i artefaktów oraz pokazania jak populacje dostosowują się do [nowej] terytorialności w kontekście konfliktu.

 

Wykład w czwartek: Cultural factors in Casamance conflict (Southwestern Senegal) (abstrakt tłumaczony z j. francuskiego przez prof. Ryszarda Vorbricha)

 

Przez trzy dekady (od 1982), tak zwany obszar naturalny Casamance odznacza się niestabilnością polityczną. Ten kryzys, traktowany pierwotnie w kategoriach politycznych i ekonomicznych ewoluował na przestrzeni lat, poszerzając się na pola tożsamości. Proste zestawienie ognisk napięcia pokazuje, że Dolny Casamance znalazł się na czele tego rodzaju roszczeń, posługując się argumentami nawiązującymi do regionalnego partykularyzmu, a także niepowtarzalności kulturowej jego mieszkańców w stosunku do reszty kraju.

 

To frustracja zrodzona w latach 60-70 (wraz z przyjęciem ustawy o domenie narodowej w 1964 i reformie administracyjnej i samorządowej w 1972 roku), które faworyzowały „chwytanie [zawłaszczanie] ich ziem przez <<tych z Północy>>”. Podważanie senegalskiego obywatelstwa ujawnia się w historii uformowania Casamance, którego punktem orientacyjnym jest chronologicznie królestwo Malinke Gaabu z XIV wieku i trwająca od XV-w obecność (posiadłości utracone na rzecz Francji w XIX wieku).

 

Tezy te [dotyczące roszczeń tożsamościowych] stawiane są przez większość grupy Diola, wykraczając poza wymiar polityczny konfliktu. Wiąże się to ze zmianą poziomu świadomości ludzi, którzy zajmują lub zajmowali ten region. Konfrontacja danych archeologicznych, etnograficznych oraz historycznych wykazała, że w okresie przedkolonialnym obszar obecnego Dolnego Casamance, pomimo zachowania pewnej ekologicznej i kulturowej specyfiki (gęsty las, egalitarna organizacja społeczna i kulturowych przejawów otoczenia wokół wsi), nigdy nie był izolowany od reszty obszarów tworzących współczesne państwo Senegal. Badania wykazały, że dawne populacje [zwane] baynounk były pierwszymi mieszkańcami dużego obszaru obejmującego dzisiejszą Casamance, Gambię i środkowo-zachodni Senegal i odznaczały się licznymi powiązaniami, wykraczającymi poza obecne granice polityczne. To dziedzictwo historyczne i kulturowe jest przywoływane, z jednej strony, przez Ruch Sił Demokratycznych Casamance (Mouvement des forces démocratiques de la Casamance – MFDC) w ich dążeniach niepodległościowych, z drugiej zaś – przez senegalskie władze centralne w poszukiwaniu pokoju. Celem niniejszej prezentacji jest ukazanie historii i czynników kulturowych tego konfliktu.

 

Dr Moustapha Sall posiada stopień Maitre de conférences (samodzielnego pracownika nauki) w zakresie archeologii i ethnoarchaeologii. Jest szefem Departamentu Historii na Wydziale Filologiczno-Humanistycznym (Faculté des Lettres et Sciences Humaines) Uniwersytetu Cheikh Anta Diop w Dakarze (Senegal). Posiada doktorat z filozofii i literatury (w zakresie historii sztuki i archeologii na Uniwersytecie w Brukseli (Université Libre de Bruxelles) oraz dwa dyplomy studiów na poziomie III stopnia (Diplôme d'Etudes Supérieures Universitaires Professionnalisées; Diplôme d'études supérieures spécialisées) w zakresie nauk społecznych i studiów nad rozwojem. Jego prace badawcze skupiają się, m.in., na problematyce tożsamości mieszkańców Senegambii w kontekście kultury materialnej. Od 1996 roku prowadzi badania etnoarcheologiczne i archeologiczne w południowym Senegalu (region Casamance), gdzie interesował się zwłaszcza różnymi typami współzależności pomiędzy grupami kulturowymi [RV : dr Sall nie stosuje tu terminu grupa etniczna !] Baynounk, Diola, itd. Jego prace dokumentują i promują dziedzictwo (kulturowe i naturalne) tych społeczności. M. Sall brał udział w wielu międzynarodowych konferencjach i jest autorem książek i licznych artykułów na temat powiązań między historią osadnictwa a tożsamością w Senegambii.

 

M. Sall jest bardzo aktywny w organizacjach międzynarodowych, jest zastępcą sekretarza generalnego Stowarzyszenia Archeologicznego Afryki Zachodniej, przewodniczącym Komitetu „Środowisko i afrykańskie społeczeństwa od neolitu do dnia dzisiejszego” działającej w ramach l’Union Internationale des Sciences Protohistoriques et Préhistoriques (UISPP), jest członkiem World Archaeological Congress (WAC), Conseil pour le Développement de la Recherche en Sciences Sociales en Afrique (CODESRIA), l’Association Panafricaine de Préhistoire et Disciplines Assimilées (PANAF), Society of Africanist Archaeologist (SAFA) oraz zastępcą sekretarza generalnego Autonomicznego Związku Zawodowego Nauczycieli Akademickich w Senegalu (Syndicat Autonome de l’Enseignement Supérieur - SAES). [tłum. RV]                                                                          

Dlaczego warto studiowac etnologie prawaCreole logobanneretnowiki logoPlanSeminariow